Giao thừa là thời khắc thiêng liêng chuyển giao giữa năm cũ và năm mới, còn gọi là lễ Trừ tịch. Vào đêm cuối cùng của năm, các gia đình Việt thành kính làm hai mâm cúng: một mâm ngoài trời và một mâm trong nhà. Bài viết giúp bạn hiểu ý nghĩa và chuẩn bị mâm cúng Giao thừa đầy đủ, đúng phong tục để đón năm mới an lành.
Ý nghĩa lễ cúng Giao thừa
Lễ Trừ tịch được thực hiện vào thời khắc chuyển giao, thường là giờ Tý (từ 23h đêm 30 đến 1h sáng mùng 1). Ý nghĩa của lễ là tống cựu nghênh tân, tiễn đưa những điều cũ và đón nhận điều mới tốt lành. Theo quan niệm dân gian, mỗi năm có một vị quan Hành khiển cai quản hạ giới; đêm Giao thừa là lúc bàn giao công việc giữa vị quan năm cũ và vị quan năm mới, nên gia đình làm lễ tiễn đưa và nghênh đón.
Cúng Giao thừa ngoài trời
Mâm cúng ngoài trời để tiễn vị quan Hành khiển năm cũ và đón vị quan năm mới, thường được đặt trước sân, trước cửa nhà, hướng ra ngoài. Lễ vật gồm:
- Gà trống luộc nguyên con (ngậm bông hoa hồng đỏ), hoặc thủ lợn.
- Xôi gấc, bánh chưng (bánh tét).
- Mâm ngũ quả, hoa tươi, trầu cau.
- Hương, đèn hoặc nến, rượu, trà, nước.
- Muối, gạo và tiền vàng mã.
Vì các vị quan Hành khiển bận chuyển giao vào đúng thời khắc Giao thừa, mâm cúng ngoài trời thường gọn gàng, đặt trang trọng để các ngài thụ hưởng nhanh chóng. Gia chủ thắp hương, đọc văn khấn nghênh tân tống cựu với lòng thành.
Cúng Giao thừa trong nhà
Mâm cúng trong nhà là để mời tổ tiên, ông bà về sum vầy đón Tết cùng con cháu và cầu mong một năm mới bình an, sung túc. Mâm cúng trong nhà thường đầy đủ hơn:
- Mâm cỗ mặn: gà luộc, bánh chưng (bánh tét), giò chả, xôi, canh, món xào truyền thống.
- Hoặc mâm cỗ chay tùy gia đình.
- Mâm ngũ quả, hoa tươi, bánh mứt.
- Hương, đèn, trầu cau, rượu, trà, nước.
Gia chủ thắp hương trên bàn thờ gia tiên, đọc văn khấn mời tổ tiên về hưởng Tết, phù hộ cho con cháu năm mới mạnh khỏe, may mắn, an khang thịnh vượng.
Trình tự cúng Giao thừa
- Chuẩn bị cả hai mâm cúng trước thời khắc Giao thừa.
- Thực hiện lễ ngoài trời trước (nghênh đón quan Hành khiển mới), sau đó vào cúng trong nhà (mời gia tiên).
- Thắp hương, đọc văn khấn, giữ thái độ trang nghiêm, thành kính.
- Sau khi hương tàn, hóa vàng và cả nhà quây quần chúc Tết, mừng tuổi.
Những lưu ý quan trọng
- Bày lễ tươm tất, sạch sẽ; mâm ngoài trời đặt nơi thoáng, hướng đẹp.
- Chọn gà trống khỏe, luộc đẹp để dâng lễ ngoài trời.
- Giữ lời nói vui vẻ, tránh cãi vã, đổ vỡ trong thời khắc đầu năm.
- Sau Giao thừa, nhiều gia đình đi hái lộc, xông đất lấy may.
Đêm Giao thừa bận rộn với bao việc đón Tết, việc chuẩn bị cùng lúc hai mâm cúng đôi khi khiến gia đình vất vả. Nếu bạn ở TP.HCM, Đồ Cúng Thiên Ân nhận đặt mâm cúng Giao thừa trọn gói, cả mâm ngoài trời và trong nhà, bày biện đẹp mắt và giao tận nơi, để gia đình an tâm sum vầy và đón một năm mới thật trọn vẹn, bình an.
